Các trợ cấp và phúc lợi cho trẻ ở Nhật

Giới thiệu

Hiện nay vấn đề già hóa dân số của Nhật ngày càng trầm trọng. Để khuyến khích người dân sinh con, Nhật Bản đã thực hiện rất nhiều chính sách hỗ trợ đối với trẻ em và các gia đình. Những chính sách và chế độ phúc lợi xã hội này đa phần được áp dụng với tất cả các đối tượng gia đình có con đang sinh sống tại Nhật Bản. Trong bài viết này, Cuộc sống Nhật Bản sẽ giới thiệu cụ thể những trợ cấp và phúc lợi cho trẻ tại Nhật Bản.

Trợ cấp thai sản và sinh nở

Đầu tiên là khoản trợ cấp trong thời kỳ thai sản và sinh nở bao gồm: Giấy hỗ trợ chi phí khám thai (妊婦健康診査受診票 ninpu kenkou shinsa jushinhyo) và Tiền trợ cấp sinh con (出産育児一時金 shussan ikuji ichiji ki), thông thường là  42man/em bé.

Trợ cấp nghỉ sinh con 

Trợ cấp nghỉ sinh con hay nghỉ thai sản (出産手当 shussan teate) là khoản trợ cấp trong khoảng thời gian nghỉ làm để sinh con, dành cho những mẹ đang đi làm ở Nhật. Cụ thể đối tượng được nhận trợ cấp này là những người có tham gia bảo hiểm xã hội ở công ty được 1 năm trở lên, và nghỉ sinh trong khoảng thời gian từ 42 ngày trước ngày dự sinh (đối với song thai trở lên là 98 ngày trước ngày dự sinh) đến 56 ngày sau khi sinh. Thời gian được nhận trợ cấp là số ngày thực nghỉ trong khoảng thời gian đó.

Số tiền trợ cấp được tính bằng 2/3 mức lương 1 ngày nhân với số ngày nghỉ.

Cách thức đăng ký:

Giấy tờ đăng ký bạn cần chuẩn bị trước khi nghỉ sinh. Sau khi sinh và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, bạn liên hệ và nộp cho người phụ trách giấy tờ tại công ty, hoặc người phụ trách ở bộ phận bảo hiểm sức khoẻ của công ty bảo hiểm.

Các giấy tờ cần chuẩn bị gồm:

  • 健康保険出産手当金支給申請書 (Kenko hoken shussan teate shikyu shinseisho) – Đơn đăng ký nhận trợ cấp nghỉ thai sản theo bảo hiểm sức khoẻ. Giấy này bạn cần xác nhận với công ty xem công ty có thể lấy giúp mình hay không. Nếu không thì bạn cần tự đến văn phòng của công ty bảo hiểm để lấy. Lưu ý là trong đơn này, ngoài phần bạn tự điền thông tin còn có mục cần công ty và bệnh viện nơi bạn sinh em bé điền vào.
  • 賃金台帳のコピー (Chingin daichou): Bản sao của Sổ lương
  • タイムカードのコピー (Taimu kaado): Bản sao Biểu chấm công
  • 給与や勤務実態書類  (Kyuyo ya kinmu jittai shorui) – Giấy tờ xác nhận tình trạng thực tại công việc và tiền lương

 Trợ cấp nghỉ chăm con và miễn đóng bảo hiểm xã hội

Trợ cấp nghỉ chăm con (育児休業給付金: ikuji kyuugyou kyufukin) là khoản tiền trợ cấp trong quá trình nghỉ ở nhà chăm con cho tới khi bé được 1 tuổi. Trong trường hợp bé không xin được vào nhà trẻ thì có thể gia hạn đến khi bé được 1 tuổi 6 tháng hoặc 2 tuổi (từ tháng 10/2017). Đối tượng được nhận trợ cấp này là bố hoặc mẹ đang đi làm, có tham gia bảo hiểm công ty (健康保険・雇用保険). Cụ thể điều kiện như sau:

  • Thời gian làm việc tại công ty từ 1 năm trở lên
  • Trong vòng 2 năm trước khi bắt đầu nghỉ chăm con, phải có thời gian tham gia bảo hiểm công ty từ 12 tháng trở lên (số ngày làm việc mỗi tháng từ 11 ngày trở lên).
  • Trong thời gian nghỉ chăm con, số tiền nhận được từ nơi làm việc không lớn hơn 80% lương
  • Số ngày nghỉ mỗi tháng từ 20 ngày trở lên
  • Sau khi hết thời gian nghỉ chăm con, sẽ tiếp tục quay lại công ty làm việc

Trợ cấp này được nhận kể từ khi kết thúc nhận trợ cấp nghỉ sinh con đề cập ở mục 2  (出産手当 shussan teate). Khoản tiền được nhận là 67% lương trong 180 ngày nghỉ đầu tiên và 50% lương kể từ ngày 181 trở đi.

Cách thức đăng ký:

Đầu tiên bạn cần xác nhận với công ty xem mình có đủ điều kiện nhận trợ cấp này không. Sau đó lấy đơn đăng ký và các giấy tờ cần thiết từ công ty. Một tháng trước khi bắt đầu nghỉ chăm con, bạn đem các giấy tờ đã chuẩn bị lên Hello Work (ハローワーク) để nộp.

Sau khi nộp hồ sơ từ 2 – 5 tháng, bạn sẽ được nhận khoản trợ cấp đầu tiên vào tài khoản ngân hàng mà bạn đã đăng ký. Sau đó, cứ 2 tháng 1 lần sẽ phải làm thủ tục để tiếp tục nhận trợ cấp.

Thủ tục đăng ký này cũng có nhiều trường hợp công ty sẽ làm hộ hết nên bạn cứ xác nhận trước với công ty xem nhé.

Miễn đóng bảo hiểm xã hội

Cũng với đối tượng trên, trong thời gian nghỉ chăm con, sẽ được miễn đóng bảo hiểm công ty. Để được miễn bảo hiểm, bạn cần làm thủ tục này cùng lúc với thủ tục đăng ký nghỉ chăm con.

Trợ cấp hàng tháng cho trẻ 

Trợ cấp “nhi đồng” (児童手当 jidouteate) hay là trợ cấp hàng tháng cho trẻ là khoản trợ cấp trẻ được nhận từ khi sinh ra đến khi học hết trung học cơ sở. Mức trợ cấp sẽ được tính dựa theo tuổi của trẻ và thu nhập của bố hoặc mẹ (xét người có thu nhập cao hơn).

  • Từ 0 ~ 3 tuổi: 15.000 yên/tháng
  • Từ 3 tuổi ~ hết bậc trung học cơ sở: 10.000 yên/tháng (trường hợp là con thứ 3 trở đi trong gia đình sẽ được nhận 15.000 yên/tháng)
  • Trong trường hợp thu nhập của bố hoặc mẹ cao vượt mức trung bình quy định, trẻ sẽ chỉ nhận được 5.000 yên/tháng.

Cách thức đăng ký: 

Bạn lên 市役所(shiyakusho). Đến cửa có ghi 児童手当, nhân viện sẽ hướng dẫn bạn chi tiết.

Chú ý:

 Khi có những thay đổi xảy ra trong thời gian nuôi dưỡng/chăm sóc trẻ, ví dụ như dưới đây, bạn cần phải liên lạc ngay với bộ phận phụ trách tại cơ quan hành chính địa phương.

  • Khi người giám hộ là nhân viên công vụ
  • Khi người giám hộ của trẻ mất
  • Khi gia đình có kế hoạch thay đổi nơi định cư sinh sống (ở nước ngoài…)
  • Khi trẻ được gửi đến các cơ sở phúc lợi công cộng của trẻ em
  • Khi mức thu nhập của người giám hộ thay đổi vượt mức giới hạn đã báo cáo

Ngoài ra, vào tháng 6 mỗi năm, các bạn phải gửi giấy tờ thông báo tình trạng hiện tại để đăng ký nhận trợ cấp cho năm đó tại cơ quan hành chính địa phương. Nếu các bạn không thông báo cụ thể tình trạng nuôi dưỡng/chăm sóc trẻ với cơ quan hành chính địa phương theo lịch định kỳ hoặc khi có bất kỳ sự thay đổi nào, thì bạn sẽ không thể nhận được khoản trợ cấp này, hoặc phải hoàn trả lại trợ cấp đã nhận được.

Trợ cấp chi phí y tế cho trẻ em

(乳幼児医療費助成制度 nyuyouji iryouhi joseiseido)

Ở Nhật, trẻ sẽ được hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh (mà bảo hiểm không chi trả) cho đến khi học hết trung học cơ sở.

Trợ cấp này sẽ được áp dụng cho trẻ đang sinh sống tại địa phương, và đã đăng ký bảo hiểm y tế. Thông thường bảo hiểm của trẻ sẽ theo công ty của bố hoặc mẹ (nếu bố hoặc mẹ đi làm thì sẽ có 社会保険shakaihoken). Trong trường hợp bố mẹ không đi làm công ty thì con sẽ đăng ký bảo hiểm quốc dân (国民健康 保険 kokuminkenkouhoken).  Khi đó, ngoài bảo hiểm y tế, trẻ sẽ nhận được Thẻ chứng nhận nhận trợ cấp y tế cho trẻ em (子供医療費受給資格証 kodomo iryouhi jukyuushikakusho) để xuất trình khi đi khám chữa bệnh cùng với thẻ bảo hiểm y tế.

Để nhận được trợ cấp, tuỳ từng địa phương mà các bạn sẽ phải làm thủ tục giấy tờ yêu cầu thanh toán chi phí khám chữa bệnh (こども医療費支給申請書 kodomo iryouhi shikyuushinseisho) khác nhau. Những giấy tờ này bạn có thể download trên trang web của cơ quan hành chính địa phương hoặc đến tận nơi để điền thông tin và nộp. Thủ tục này nên làm ngay khi đăng ký khai sinh cho con ở quận/ tỉnh/ thành phố mà bạn sinh sống.

Chú ý

Những trường hợp sau trẻ sẽ không đủ điều kiện để nhận trợ cấp này:

  • Khi trẻ đang nhận trợ cấp sinh hoạt (生活保護 seikatsuhogo)
  • Trẻ được nuôi dưỡng bởi cha mẹ nuôi
  • Trẻ sống ở trong các cơ sở phúc lợi trẻ em
  • Trẻ đã đăng ký tham gia chế độ trợ cấp chi phí y tế dành cho người khuyết tật hoặc chế độ trợ cấp y tế dành cho cha mẹ đơn thân của địa phương.

Ngoài ra, đối với trường hợp trẻ đi mẫu giáo, đến trường học, nếu có xảy ra tai nạn, chấn thương tại trường thì chi phí khám chữa bệnh sẽ không được hỗ trợ bởi trợ cấp này, mà sẽ được chi trả bởi Quỹ hỗ trợ cho học sinh khi bị tai nạn/chấn thương (災害共済給付 saigaikyousaikyuufu). Thông thường quỹ này được cam kết và quản lý giữa nhà trường – phụ huynh, và quỹ sẽ chi trả khoảng gần một nửa chi phí khám chữa bệnh giúp phụ huynh học sinh.

Đối với các bé 0 – 3 tuổi cũng có chế độ tiêm chủng miễn phí và khám sức khoẻ định kỳ miễn phí tại các cơ sở y tế ở địa phương.

Trợ cấp nuôi dưỡng trẻ em (児童扶養手当 jidoufuyo teate)

Khoản trợ cấp này dành cho trẻ trong gia đình có cha và mẹ không cùng sinh sống vì các lý do như ly hôn, qua đời, bỏ rơi v.v. Trẻ được nhận trợ cấp này đến năm 18 tuổi.

Đối tượng được nhận trợ cấp là 1 trong các trường hợp sau:

  • Trẻ có cha mẹ đã ly hôn
  • Trẻ có cha hoặc mẹ đã qua đời
  • Trẻ cha hoặc mẹ bị tàn tật ở một mức độ nhất định
  • Trẻ bị cha hoặc mẹ bỏ rơi một năm trở lên
  • Trẻ có cha hoặc mẹ bị giam giữ liên tục trong hơn một năm
  • Trẻ được lệnh bảo hộ khỏi hành vi bạo hành của cha hoặc mẹ từ toà án
  • Trẻ có bố hoặc mẹ gặp tai nạn tàu bè/máy bay…, mất tích không rõ ràng từ 3 tháng trở lên.
  • Trẻ sinh ra trong gia đình không có hôn thú (mẹ không kết hôn)
  • Trẻ không rõ hoàn cảnh ra đời (không biết cả cha và mẹ)

Đối tượng không nhận được trợ cấp:

  • Trẻ không có địa chỉ cư trú ở Nhật
  • Cha hoặc mẹ hoặc người nuôi dưỡng không có địa chỉ cư trú ở Nhật
  • Trẻ đang được nuôi dưỡng ở cơ sở phúc lợi dành cho trẻ em.
  • Trẻ sống với bố và vợ của bố hoặc sống với mẹ và chồng của mẹ. (Có thể hiểu nôm na là bố hoặc mẹ đi bước nữa, và trẻ được nuôi dạy trong gia đình đó)

Mức trợ cấp mà trẻ được nhận:

Khoản trợ cấp sẽ được tính dựa trên số lượng trẻ được nuôi dưỡng, và thu nhập của bố hoặc mẹ.

Số lượng trẻ Trợ cấp toàn phần Trợ cấp một phần
1 trẻ 42.910円 10.120円~42.900円
2 trẻ Công thêm 10.140円 Cộng thêm từ 5.070円~10.130円
3 trẻ trở lên Cộng thêm 6.080円/trẻ Cộng thêm từ 3.040円~6.070円/trẻ

Chú ý: Vào tháng 8 mỗi năm, người nhận trợ cấp nuôi dưỡng sẽ phải gửi báo cáo về tình trạng hiện tại nhận trợ cấp (児童扶養手当現況届 jidou fuyo teate gennkyo todoke). Nếu không gửi bản báo cáo này, các bạn sẽ không được nhận phần trợ cấp trong 11 tháng liên tiếp sau đó.

Chế độ miễn phí giáo dục mầm non (幼児教育無償化 youji kyoiku mushouka)

Ngày 10/5/2019, dự thảo về Chế độ miễn phí giáo dục mầm non đã chính thức được thông qua bởi Tham nghị viện Nhật Bản. Thời gian chính thức áp dụng quy đình này sẽ là từ tháng 10 năm 2019.

Đối tượng được miễn học phí là các bé từ 3 – 5 tuổi ở tất cả các hộ gia đình (không phân biệt thu nhập) và các bé 0 – 2 tuổi ở các hộ gia đình được miễn đóng thuế thị dân 住民税非課税世帯: juuminzei hikazei setai). Điều kiện là các bé này đang học tại các nhà trẻ được công nhận (認可保育園 ninka hoikuen) và nhà trẻ kết hợp mẫu giáo (認定こども園 nintei kodomoen). Các bé học mẫu giáo (幼稚園: youchien) có mức học phí 25.700 yên trở xuống cũng được miễn học phí.

Đối với các bé học trường không được công nhận (認可外保育園 ninkagai hoikuen) sẽ được hỗ trợ tối đa 37.000 yên/ tháng (3 – 5 tuổi) và 42.000 yên/ tháng (0 – 2 tuổi trong gia đình miễn đóng thuế thị dân).

Các bé học mẫu giáo youchien mà gửi ngoài giờ (幼稚園の預かり保育) cũng sẽ được hỗ trợ tối đa 13.000 yên/tháng.

Add a Comment

Your email address will not be published.

WP2Social Auto Publish Powered By : XYZScripts.com