Một số vấn đề lưu ý khi đi nhà trẻ tại Nhật

Phần 1:

Lời giới thiệu

Các mẹ Việt, đặc biệt là những mẹ tiếng Nhật còn chưa tốt, lần đầu chuẩn bị cho con đi trẻ ở Nhật (nhà trẻ ở Nhật gọi là 保育園 – hoikuen) chắc hẳn sẽ rất lúng túng với nhiều nguyên tắc. Những luật bất thành văn – hay còn gọi là manner ở mỗi vùng và mỗi hoikuen lại khác nhau. Ngay cả những bà mẹ Nhật cũng phải đau đầu để làm quen với chúng. Trong bài viết này, mình xin chia sẻ những quy tắc cần lưu ý khi cho con đi trẻ ở Nhật mà mình đã chú ý quan sát trong thời gian làm việc tại hoikuen. Hy vọng bài viết này sẽ giải toả phần nào thắc mắc của các mẹ, để con có thời gian chất lượng nhất ở nhà trẻ và bản thân mẹ hoà nhập với cộng đồng bỉm sữa tại Nhật dễ dàng hơn.

Lưu ý: Bài viết chỉ gói gọn trong phạm vi 認可 – 小規模 保育園 (Ninka – Shokibo Hoikuen) dành cho các bé từ 0-3 tuổi.

Chuẩn bị đồ cho con

1. Đồ để sẵn cho con tại nhà trẻ

Về cơ bản danh sách các đồ các bé cần sẽ được trường thông báo đến các phụ huynh trước thời gian nhập học để phụ huynh chuẩn bị. Về cơ bản các trường không có nhiều khác biệt trong việc mang đồ này.  Hầu hết các trường đều sử dụng theo chuẩn quy định nên các mẹ có thể yên tâm. Ngoài ra thì các bố mẹ có thể tham khảo thêm

Q1: 肌着  là gì? Nên mang 肌着 nào tới nhà trẻ?

A1: 肌着 (hadagi) có thể xem như áo lót. Tại Nhật dù đông hay hè, rất ít bé nào chỉ mặc áo mà không có 肌着. Mùa đông thì 肌着 dùng để giữ ấm, mùa hè 肌着 dùng để thấm mồ hôi. Tại Hoikuen thì 肌着 rất quan trọng nhất là với các bé dưới 3 tuổi. Thân nhiệt các bé rất cao. Vào mùa hè, nhất là khi ngủ trưa, các bé đổ mồ hôi rất nhiều. Có những trưa hè nóng các cô có thể để bé mặc mỗi 肌着.

Có rất nhiều loại 肌着, nhưng 肌着 được các cô giáo khuyên các mẹ nên chuẩn bị nhất là 肌着半袖 (hadagi hansode). Nhìn qua rất giống, nhưng lại khác với Tシャツ半袖, hay còn gọi là áo cộc tay của mình. Tuỳ độ dày mỏng, 肌着半袖 luôn luôn tiện lợi nhất. Mùa đông, 肌着半袖 dày một chút vừa đảm bảo giữ ấm bụng cho các bé, nhưng cũng không quá nóng bức, bởi bất cứ hoikuen nào đều sử dụng máy sưởi trong nhà. Mùa hè, 肌着半袖 loại mỏng vừa đủ thấm mồ hôi cho các bé khi vận động ngoài trời, nhưng cũng giữ cho bé không quá lạnh khi ngồi chơi trong nhà điều hoà.

Các set đồ lót được bán rất nhiều tại các siêu thị chuyên về đồ cho mẹ và bé.

Q2: Nên chuẩn bị quần áo như thế nào cho con tới nhà trẻ?

A2:  Tiêu chí hàng đầu cho việc chuẩn bị quần áo tới nhà trẻ là :  dễ thay – dễ giặt – dễ vứt.

Áo luôn chọn áo chui đầu, không cài cúc (nếu có chỉ 1, 2 cúc ở cổ áo thôi). Quần luôn là quần dài chun (dày mỏng tuỳ mùa).

Lý do chính cho việc sử dụng quần dài phần lớn phục vụ cho việc … ngã. Rất khó tránh khỏi khi bé bò, đứng, chạy nhảy vui đùa với các bạn, bất kể trong nhà hay ngoài sân. Quần dài chí ít có thể bảo vệ chân bé không bị trầy xước. Giày thì hãy chọn giày để mềm, không dây, giày thể thao càng tốt.

Quần áo mang tới nhà trẻ hãy luôn xác định không sớm thì muộn chúng sẽ đổi màu. Chưa nói đến bùn đất ngoài sân, đặc biệt với những bé đang tuổi ăn dặm, việc áo của bé bị dây bẩn là chuyện quá đỗi bình thường. Vì vậy các mẹ hãy chủ động chọn quần áo với loại vải dễ giặt.

Để tiết kiệm thay vì các mẹ mua sắm đồ đắt tiền thì có thể chuẩn bị săn ở các cửa hàng các dịp giảm giá hoặc mua bán online. Loại quần áo này thường được giảm giá rất sâu nên các mẹ có thể mua về dùng dần.

Q3: Có nên mang đến cả 1 túi オムツ (bỉm) của con tới không?

A3: Tuỳ vào nhà trẻ sẽ có quy định được mang hay không, nhưng sẽ không có cô giáo nào nói với các mẹ rằng thực tế các cô đều ngại với việc phải lưu trữ 1 túi hơn 50 cái bỉm tại lớp. Dù trường có lớn đến mấy thì nơi để đồ cho các bé cũng có giới hạn. Thực tế hãy chỉ nên chuẩn bị từ 10-15 cái có ghi tên con trên từng cái một tới. Và mỗi ngày hãy mang tới tối thiểu 2-3 cái dự phòng.

Đồ mang tới nhà trẻ mỗi ngày

Nhiều mẹ (trong đó có cả mẹ Nhật) khá ỷ lại vào lượng quần áo đã mang tới trường nên thường xuyên không chuẩn bị gì thêm khi đưa con đi học, phải đến khi cô giáo nhắc nhở hết cái này cái kia, hôm sau mới mang tới thật nhiều.

Thực tế, đồ các mẹ mang tới lớp hoàn toàn chỉ mang tính chất phòng hờ, trong trường hợp bé phải thay nhiều đồ hơn dự tính. Mỗi ngày, mẹ nên chuẩn bị tối thiểu 1 set sau mang tới trường

  • 肌着 (áo lót): 2 cái
  • Tシャツ (áo phông): 2 cái
  • ズボン (quần):  2 cái
  • フェスタオル (khăn mặt): 2 cái
  • オムツ (bỉm): số lượng tuỳ thuộc vào độ tuổi của bé
  • 靴下 (tất chân): mỏng dày, dài ngắn tuỳ mùa
  • 水筒 : Bình nước

Trong những ngày nóng bức, trường cũng yêu cầu các mẹ mang 水筒 (suito – bình nước) tới mỗi ngày. Với bé dưới 3 tuổi, hãy lựa chọn các loại bình thiết kế nhỏ gọn, dễ cho bé cầm. Khi đi dã ngoại hoặc đơn giản chỉ là mang các bé ra sân chơi, một cái bình quá to, quá vướng sẽ khiến cả bé lẫn các cô vất vả. Hơn nữa, hầu như 1 ngày các bé chỉ sử dụng bình nước khoảng 1 hoặc 2 lần, còn lại giờ 昼食(chuushoku) (ăn trưa) và おやつ(oyatsu) (ăn nhẹ) các bé đều được uống nước ở trường. Một cái bình với dung tích dưới 100ml là lý tưởng nhất để mang tới nhà trẻ.

Phần 2

Viết sổ liên lạc

Hầu như các bố mẹ Việt hầu như ai cũng sẽ có câu hỏi này: Sổ liên lạc để làm gì ?

Nhưng thực tế sổ liên lạc là vật cực kỳ quan trọng đối với mỗi bé. Qua sổ liên lạc giáo viên có thể nắm được tình trạng cũng như quá trình phát triển của bé. Ngoài ra, cũng là để duy trì mỗi liên kết phụ huynh – học sinh – giáo viên

Lấy ví dụ, nếu một ngày bé tới trường lúc 8h, và 9h bé bị đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, việc đầu tiên các cô sẽ kiểm tra sổ liên lạc, xem bữa sáng bé đã ăn gì, bé đã có dấu hiệu này trước đó hay chưa. Khi phụ huynh chưa kịp đón bé, các cô phải đưa bé tới bệnh viện, sẽ có thêm thông tin để bác sĩ khám bệnh.

Vì vậy, các nội dung quan trọng cần ghi vào sổ liên lạc bao gồm:

  • Thân nhiệt (đo nhiệt độ cho con vào buổi sáng trước khi tới lớp)
  • Bữa sáng (thay vì viết tên món ăn, hãy viết tên nguyên liệu). Hãy viết cụ thể bé có ăn hết bữa sáng hay không.
  • Tình trạng sức khoẻ của bé (sổ mũi, ho, tiêu chảy)
  • Thời gian ngủ / ăn sáng / bú sữa (với các bé dưới 18 tháng).
  • Tính tình của bé hôm đó, hay còn gọi là ご機嫌 (gokigen). Hôm nào bé thức dậy với tâm trạng hoặc tình hình sức khoẻ không tốt (ご機嫌悪い: gokigen warui), hãy viết vào sổ để các cô để ý tới bé hơn.
  • Giờ đón bé. Nếu trong tuần có hôm nào mẹ định cho bé nghỉ học, hoặc đến sớm / đón muộn hơn mọi khi, hãy viết thông báo trước 1 ngày.
  • Các lưu ý đặc biệt nếu có (ví dụ khi bé đang phải uống thuốc)

Ngoài những nội dung trên, các mẹ có thể ghi thêm những thay đổi mới của con theo từng giai đoạn. Chẳng hạn như bé bắt đầu có hứng thú với cầu trượt, hoặc bé đã biết hát theo 1 bài nào đó, hoặc bé có sở thích đặc biệt với màu sắc, nhân vật hoạt hình… Việc này cung cấp thêm thông tin cho các cô giáo khi chơi với bé, mục đích để bé hợp tác hơn.

 Biếu tặng

Nếu nói rằng tại Nhật không có chuyện biếu xén quà cáp là không có cơ sở. Thế nhưng khác với Việt Nam, thay vì biếu riêng từng cô, thì tại Nhật các mẹ thường mang tới cho toàn bộ nhân viên tại nhà trẻ. Và lý tưởng nhất là mua bánh, kẹo, hoặc trà tới.

Các mẹ Việt thường có tâm lý chung là mang đồ Việt tới tặng các cô. Sự trao đổi văn hoá các nước, đổi với nhiều trường, là một sự thú vị, nhưng cũng không tránh khỏi khó xử.

Hãy mang đồ có thể chia được hết cho mọi người. Về điểm này, các mẹ có thể tham khảo danh sách nhân viên (thường được in trong sách giới thiệu về trường tại buổi giới thiệu (説明会: setsumeikai )hoặc lễ nhập học hoặc 入学式: nyuuenshiki), qua đó có thể áng chừng số nhân viên để quyết định số lượng bánh kẹo mang tới cho phù hợp.

Trà và Cafe Việt luôn là lựa chọn không tồi với người Nhật không riêng gì nhà trẻ. Tuy nhiên các mẹ hãy ưu tiên cafe dạng gói pha sẵn và trà túi lọc. Hạn chế mang trà lá hoặc cafe pha phin tới. Đơn giản vì nhịp sinh hoạt và làm việc tại nhà trẻ không bao giờ đủ để ngồi chờ một tách cafe phin hay hãm ấm trà nhâm nhi cả. Như vậy khá bất tiện.

Vì tính chất công việc, hoikuen khá nhạy cảm với nguồn gốc xuất xứ, thành phần và hạn sử dụng của bánh kẹo (yếu tố này có lẽ người Nhật nào cũng có). Nếu các mẹ mang đồ Việt tới, hãy giải thích qua (hoặc viết memo) cho các cô về thành phần (có trứng hay không? nồng độ cafein thế nào? có gây mất ngủ không? vị đắng / ngọt / chua? hạn sử dụng?)

Tránh mang những đồ cần bảo quản đặc biệt hoặc có hạn sử dụng quá ngắn tới. Vụ này rất nhiều mẹ Nhật cũng dính phải vì văn hoá làm việc mỗi nơi một khác. Bếp hay tủ lạnh của nhà trẻ sẽ không chào đón một món ăn lạ lẫm khác có mặt. Còn loại thức ăn chỉ ăn trong ngày sẽ dẫn đến tình huống có nhân viên về sớm và không được ăn, hoặc công việc quá bận rộn khiến không ai kịp ăn trong hôm đó.

Tặng quà vào dịp nào? Có thể tặng sau Tết, sau kỳ nghỉ dài (với danh nghĩa là お土産: omiyage), dịp sinh nhật, nhập học, tốt nghiệp… tất cả mọi dịp các mẹ đều có thể tặng được. Miễn là đảm bảo các quy tắc tặng quà nói trên, thì thậm chí không cần lý do đặc biệt nào, các mẹ vẫn có thể mang đồ tới tặng nhà trường được.

 Hợp tác giữa cha mẹ và hoikuen

Thực tế đây lại là việc khó khăn nhất đối với tất cả các mẹ bất kể Nhật Việt.

Các cô giáo ở nhà trẻ cũng gặp áp lực với việc bé có thoải mái khi ở đây hay không? Bé có ăn được nhiều hay không? v.v

Thứ nhất là về giờ giấc sinh hoạt. Một đứa trẻ phải được ngủ vào 8 giờ tối và được gọi dậy lúc 6h sáng, có thể xê dịch thành 9h tối và 7h sáng với những bé 2 tuổi. Nhưng trong thực tế, rất nhiều đứa trẻ đến trường trong tình trạng thiếu ngủ. Cộng thêm tâm lý nhớ mẹ, dẫn đến việc bé trở nên vô cùng cáu gắt. Bé ngủ khi các bạn đang chơi rồi khi các bạn ngủ bé lại chơi một mình.

Thứ hai là về vấn đề ăn uống của bé, xuất phát điểm là ăn dặm. Có nhiều bà mẹ quá bận rộn nên ngay từ 5 tháng tuổi các bé đã bị cho ăn toàn đồ đóng hộp. Các mẹ Việt tuy sống ở Nhật nhưng lại cho con ăn dặm theo kiểu truyền thống Việt. Các mẹ cho con ăn quá nhiều đồ ngọt, đồ mặn sớm… dẫn đến việc vị giác của bé bị phá huỷ. Trong khi đó, hoikuen rất tuân thủ các nguyên tắc dinh dưỡng cơ bản cho trẻ nhỏ: tập trung vào rau củ, lượng gia vị tăng dần rất chậm theo từng tháng ăn dặm. Khi vị giác của bé bị phá huỷ ngay từ những ngày đầu, bé sẽ sớm ghét ăn rau, bỏ bữa, đói và khó ngủ, quấy khóc rất nhiều.

Cách giải quyết để tránh xảy ra những pha lệch sóng trong việc chăm sóc trẻ chính là sự tương tác giữa phụ huynh và cô giáo. Sổ liên lạc cũng là một công cụ tốt để trao đổi. Nhưng với những mẹ gặp khó khăn với kanji, thì trao đổi trực tiếp, hoặc xin tài liệu về cách chăm sóc trẻ nhỏ sẽ khả thi hơn.

Phần 3

Các tình huống đặc biệt

1. Con bị ngã

Yêu cầu đầu tiên trong kỹ năng xử lý tình huống phát sinh của giáo viên (保育士: hoikushi) tại nhà trẻ là luôn luôn ghi chép lại trung thực vào sổ liên lạc nội dung tình huống đó, đồng thời thông báo tới phụ huynh (báo ngay lập tức hay báo khi mẹ tới đón tuỳ vào mức độ nghiêm trọng). Vì vậy, khi mẹ đón con về, thấy con có vết thương ngoài da, hỏi con con nói con bị ngã, mà khi đón con mẹ không nghe thấy cô giáo nói gì, sổ liên lạc cũng không viết gì. Lúc này mẹ hoàn toàn có thể nhấc máy gọi ngay tới nhà trẻ hoặc hôm sau truy vấn trực tiếp về vấn đề này. Đây là một trong các quyền lợi của các bà mẹ.

Các mẹ đừng lo lắng, sợ rằng nếu mình phàn nàn với các cô thì con sẽ bị để ý, bị phân biệt, quan hệ sẽ xấu đi. Yếu tố quyết định để các mẹ trong vùng chọn một nhà trẻ dựa vào độ chu đáo của các cô giáo tới trẻ nhỏ. Vì vậy một phản ánh nhỏ của một phụ huynh bất kỳ nào cũng sẽ ảnh hưởng tới uy tín của nhà trẻ đó.

Đây cũng là lý do mà các trường ninka hoikuen được nhiều mẹ Nhật ưu tiên cho con vào học hơn ninkagai. Do chịu sự quản lý trực tiếp của trung tâm hỗ trợ nuôi dạy trẻ (子育て支援センター) nên các trường ninka có xu hướng tiếp thu và phản hồi tích cực với các phản ánh/ phàn nàn của phụ huynh hơn.

2. Con bị sốt

Khi bé sốt từ 38.0 – 38.5 độ, các mẹ sẽ nghĩ là con mình bị sốt sẽ không thể đến trường vì tránh lây bệnh cho các bạn. Nhưng thật ra chưa hẳn như vậy.

Khi bé sốt, việc đầu tiên nên đưa bé đi bệnh viện. Tại bệnh viện, hãy yêu cầu bác sĩ xét nghiệm xem bé có dính các loại virus phổ biến theo mùa hay không?. Với các bé trên 1 tuổi, rất hay có hiện tượng sốt 知恵熱 (chienetsu), sốt chẳng rõ nguyên nhân vì, ở Việt Nam hay gọi là sốt mọc răng. Nếu bé không dính virus, các mẹ có thể mang kết quả xét nghiệm âm tính tới nhà trẻ và trình bay nguyện vọng muốn gửi con tới hôm đó.

Dĩ nhiên, khi bé sốt, lựa chọn được nghỉ ngơi tại nhà với mẹ luôn là lựa chọn tối ưu nhất. Nhưng khi mẹ đã đi làm công việc có tính trách nghiệm cao, không thể nghỉ đột xuất, thì trên đây cũng là một cách để mẹ ít nhất cũng tranh thủ nửa ngày đến làm rồi mới xin nghỉ.

Lời kết

Con đến trường là một niềm vui mà bố mẹ nào cũng mong muốn. Đặc biệt là ở Nhật. Vì thế bố mẹ hãy chuẩn bị tốt nhất cho con đến trường. Có thắc mắc gì bố mẹ hãy cố gắng trao đổi với giáo viên. Vừa để trau dồi tiếng Nhật, cũng là để hiểu hơn về con trong quá trình đi học.

Chúc các bé và bố mẹ đi học thật vui nhé.

 

Add a Comment

Your email address will not be published.

WP2Social Auto Publish Powered By : XYZScripts.com